Nhận biết và xử trí cấp cứu chấn thương mắt

Chấn thương mắt thường gặp trong cuộc sống hàng ngày từ những việc rất tình cờ như chơi cầu lông, tenis bị trái banh vô tình đập vào mắt hay té ngã hoặc đánh nhau, tai nạn trong lao động…

Làm sao nhận biết chấn thương mắt, bỏng mắt

Có 3 mức độ chấn thương mắt:

Chấn thương phần phụ (phần bảo vệ bên ngoài của mắt) như mi mắt, lệ đạo..

Chấn thương trong mắt: giác mạc (lòng đen), kết mạc (lòng trắng)

Chấn thương cả mi mắt lẫn trong mắt (cả phần chính lẫn phần phụ)

Và 2 loại chấn thương mắt:

- Chấn thương đụng dập: thường không chảy máu ra ngoài nhưng gây dập bên trong do những vật tù đập vào mắt như: nắm tay, quả bóng, trái banh tenis… gây ra các tổn thương cho mắt và các bộ phận quanh mắt như: tụ máu, bầm mi mắt, hốc mắt; Chảy máu trong mắt: xuất huyết kết mạc, xuất huyết tiền phòng, pha lê thể, võng mạc…; Tổn thương các tổ chức của mắt như: thể thủy tinh, võng mạc, thần kinh thị…; Gây vỡ các thành xương bảo vệ mắt.

Bỏng mắt cũng thuộc về chấn thương đụng dập thường gặp các dạng sau: Bỏng mắt do hóa chất, nhiệt, keo dán sắt. Trong các nguyên nhân gây bỏng, bỏng do hoá chất thường gây ra những tổn thương rất nặng nề ở cả mi mắt, lòng trắng, lòng đen. Nhẹ thì giảm thị lực, nặng đưa đến mù mắt, teo nhãn, có khi phải bỏ mắt…

- Chấn thương xuyên thủng: thường gây rách tổ chức và chảy máu ra bên ngoài  thường do các vật sắc  nhọn đâm vào mắt như mảnh ly vỡ, dao kéo, đất đá, bazớ… gây ra các tôn thương như: rách, vỡ các thành phần trong và ngoài mắt như  rách da mi, đứt đường dẫn nước mắt, rách  lòng trắng, lòng đen, đục vỡ thể thuỷ tinh… và làm thoát các chất bên trong mắt  ra ngoài hoặc để lại những vật lạ bên trong mắt: di vật nội nhãn, dị vật hốc mắt…

Xử trí chấn thương mắt tại nhà như thế nào?

Xử trí chấn thương mắt ban đầu đúng cách sẽ tránh làm tổn thương mắt nghiêm trọng hơn và giúp phần xử lý tiếp theo được thuận lợi và góp phần phục hồi mắt về sau tốt hơn.

1. Đối với chấn thương phần phụ của mắt: mi mắt, hốc mắt, lệ đạo

- Nếu là chấn thương đụng dập như bầm máu mi mắt, sưng phù,  tụ máu quanh  hốc mắt nên xử dụng băng che  mắt lại rồi đến cơ sở chuyên khoa mắt gần nhất xin được khám và điều trị.

- Nếu là chấn thương xuyên thủng có gây rách và chảy máu nên phải cầm máu ngay có thể sử dụng kháng sinh nhỏ mắt thông dụng như chloramphenicol... Tra pomade kháng sinh và băng mắt lại sau đó đến ngay cơ sở chuyên khoa mắt dể được khâu vết thương.

2. Đối với chấn thương trong mắt (giác mạc (lòng đen) và kết mạc (lòng trắng)

- Đối với dị vật kết giác mạc (bụi, mạt sắt): tránh dụi mắt vì có thể làm dị vật ghim sâu hơn hay làm trầy lòng đen. Hãy chớp mắt vào ly nước sạch giúp dị vật trôi ra ngoài. Nếu không được hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được lấy ra.

- Đối với các trường hợp bỏng mắt: Dù do bất cứ nguyên nhân gì đều phải rửa mắt ngay tại chỗ bằng các loại nước sạch có sẵn, rửa càng nhiểu càng tốt (có thể để mắt dưới vòi nước máy để rửa hoặc vục măt vào thau nước lớn để rửa từ 5 đến 10 phút).

Trừ trường hợp bỏng vôi sống phải lấy hết vôi ra trước khi tiến hành rửa mắt vì vôi sống gặp nước mắt sẽ sôi lên gây thêm bỏng nhiệt. Sau đó băng mắt và chuyển đến bệnh viện chuyên khoa mắt không được chậm trễ vì bất cứ lý do gì.

- Đối với các trường hợp có vết thương xuyên thủng trong mắt kèm dịch nhầy nhớt, lẫn máu: băng mắt ngay và chuyển đến cơ sở có chuyên khoa mắt gần nhất, không rửa mắt bằng nước, và tuyệt đối không được tự ý lấy những vật lạ như đất, đá, cây… cắm trong mắt ra.

Chú ý: băng mắt nhẹ nhàng không nên ép chặt vì các tổ chức nội nhãn sẽ phòi ra hết. Nên băng che hoặc dùng khiên che bảo vệ mắt có lỗ sẽ tiện lợi hơn.

Trong cả 2 trường hợp chấn thương trong và ngoài mắt đều nên uống thuốc giảm đau và kháng sinh phổ rộng…

ĐIỀU TRỊ BỆNH CỘT SỐNG - THẦN KINH THEO PHƯƠNG PHÁP DIỆN CHẨN

NHẬN TẶNG VÀ MUA QUẦN ÁO CŨ

Gọi cho chúng tôi 0902233317

Dùng nhiều kháng sinh dễ bị tiểu đường

Các nhà khoa học Đại học Copenhagen (Đan Mạch) cho biết, những người sử dụng nhiều kháng sinh có tỷ lệ mắc bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) týp 2 cao hơn những người không sử dụng dạng thuốc này.

Nhóm nghiên cứu đã khảo sát số liệu kê toa thuốc cho 170.000 bệnh nhân ĐTĐ týp 2 và so sánh với 1,3 triệu người không mắc bệnh này trong thời gian 17 năm, họ nhận thấy, những người từng sử dụng kháng sinh 5 lần hoặc hơn có nguy cơ mắc ĐTĐ týp 2 cao hơn 50% so với người không sử dụng kháng sinh lần nào. Kháng sinh phổ hẹp như penicillin có liên quan với ĐTĐ cao hơn so với kháng sinh phổ rộng.

TS. Kristian Hallundbaek Mikkelsen - Trưởng nhóm nghiên cứu cho biết: Có thể bệnh ĐTĐ vốn phát triển lâu dài, làm tăng nguy cơ bị nhiễm khuẩn nên cần điều trị bằng kháng sinh, ngay cả trước khi ĐTĐ được chẩn đoán. Hoặc có thể nhiễm khuẩn nhiều lần làm tăng nguy cơ ĐTĐ theo cách nào đó hay có khả năng chính thuốc kháng sinh dễ dẫn tới bệnh ĐTĐ.

Nghiên cứu trên động vật cho thấy, thuốc kháng sinh có thể làm thay đổi vi khuẩn đường ruột, ảnh hưởng đến sự chuyển hóa đường và mỡ. Ông Mikkelsen cho biết thêm: “Điều này gợi lên khả năng vi khuẩn góp phần gây mất cân bằng chuyển hóa đường - tình trạng từng được ghi nhận ở bệnh nhân ĐTĐ”.

ĐIỀU TRỊ BỆNH CỘT SỐNG - THẦN KINH THEO PHƯƠNG PHÁP DIỆN CHẨN

NHẬN TẶNG VÀ MUA QUẦN ÁO CŨ

Gọi cho chúng tôi 0902233317

Mù mắt vì đục thủy tinh thể

Theo thống kê của Bệnh viện Mắt Trung Ương, hiện cả nước có khoảng 250 ngàn người mù cả hai mắt do đục thủy tinh thể (ĐTTT). Còn tại Hà Tĩnh, theo báo cáo của Trung tâm Mắt, hiện nay trên toàn tỉnh có khoảng 10.000 người mù, trong đó nguyên nhân do ĐTTT chiếm khoảng 60% và mỗi năm có khoảng 100 ca biến chứng do ĐTTT quá chín. Bệnh ĐTTT có thể gây mù vĩnh viễn, tuy nhiên đa số người dân còn thiếu kiến thức về phòng ngừa cũng như điều trị căn bệnh này.

Đa số đến viện muộn

Bác Đặng Xuân Triển, 66 tuổi, quê ở Tổ 7, Thị trấn Cẩm Xuyên được nhìn thấy ánh sáng sau 4 năm cho biết: cách đây 4 năm bác thấy quáng gà, nhìn một vật thành hai hoặc ba, đặc biệt cả hai mắt bác mờ dần đi và hầu như không thấy mọi vật xung quanh, lúc đó bác cứ nghĩ là do bệnh của tuổi giànên không đi khám. 4 năm nay bác phải sống trong cảnh mù lòa, vợ mất, trong nhà lại có 2 người con bị tâm thần. Khi nhận được thông tin, cán bộ của Trung tâm Mắt đã vào khám và phát hiện mắt bác bị ĐTTT cần phẫu thuật gấp, sau đó bác được bác sĩ tư vấn và đưa vào Trung tâm Mắt phẫu thuật miễn phí hoàn toàn. Sau một ngày phẫu thuật mắt, bác Triển đã trở về nhà với đôi mắt sáng, có thể quay trở lại với nghề thợ mộc kiếm tiền nuôi 2 con bị tâm thần.

Không may mắn như bác Triển, bà Nguyễn Thị Sây, 84 tuổi, ở xã Thạch Hải, Thạch Hà vào Trung tâm mắt trong tình trạng đau đầu, đau hóc mắt, buồn nôn. Qua thăm khám bác sĩ cho biết mắt phải của bà bị ĐTTT quá chín nên biến chứng tăng nhãn áp, uống thuốc không có tác dụng nên phải phẫu thuật để cắt cơn đau, còn thị lực thì không thể phục hồi do bệnh đã nặng. Người nhà của bệnh nhân Sây cho hay: "trong một lần điều trị tại Bệnh viện đa khoa tỉnh, bác sĩ đã phát hiện mắt phải của bà bị mờ là do ĐTTT và khuyên đi phẫu thuật để phục hồi thị lực nhưng chúng tôi nghỉ tuổi bà đã già, mắt trái vẫn còn nhìn thấy nên không điều trị, sau đó không lâu bà bị đau đầu không ăn, không ngủ được nên người nhà đưa bà đến đây để điều trị, sau phẫu thuật bà được ăn ngủ ngon, các dấu hiệu đau không còn nữa, tuy nhiên thị lực của bà thì không phục hồi được do để quá muộn".

Theo Bác sĩ Dương Kim Dũng, Giám đốc Trung tâm Mắt: Bệnh ĐTTT là nguyên nhân gây mù hàng đầu trên thế giới và ở Việt Nam. Hiện nay, trên toàn tỉnh số người mù trên 50 tuổi còn tồn động do ĐTTT còn cao, ước khoảng gần 6.000 người, số trường hợp mắc mới mỗi năm khoảng 1.300 người, như vậy mỗi năm Hà Tĩnh có khoảng 7.000 trường hợp ĐTTT cần được mổ. Tuy nhiên, một số trường hợp chủ quan với bệnh ĐTTT, cho rằng thị lực giảm là dấu hiệu của tuổi già nên không đi khám bệnh, không chữa trị. Mỗi năm có khoảng 100 ca biến chứng do ĐTTT quá chín đến điều trị tại Trung tâm, với những trường hợp này rất khó phục hồi thị lực, nhất là ở các trường hợp mà các dây thần kinh thị giác có thể đã bị phá hủy hoàn toàn, gây mù vĩnh viễn, hoặc nếu có điều trị được cũng gặp nhiều khó khăn, có nhiều trường hợp chỉ giải quyết được cơn đau nhưng thị lực thì không phục hồi.

Phát hiện, điều trị sớm ĐTTT – Một giải pháp ngăn chặn mù lòa

Cũng theo bác sĩ Dũng: Bệnh ĐTTT diễn tiến từ từ, biểu hiện ban đầu là giảm độ kính lão do xuất hiện cận thị chiết xuất; khi ra ánh sáng, mắt sẽ khó chịu nhưng không bị đau nhức, nhìn một vật thành hai hoặc ba. Sau đó, bệnh nặng hơn, mắt như nhìn qua một lớp kính mờ, thấy một điểm đen cố định trên nền mắt sáng; dần dần bệnh nhân không còn nhìn thấy gì. Các đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh là những người tuổi trên 50(chiếm 80%), tuổi càng cao nguy cơ mắc càng lớn; bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường, cao huyết áp, cận thị, chấn thương ở mắt, đục thủy tinh thể sau bệnh lý khác của mắt: glaucome (cườm nước), viêm màng bồ đào, tổn thương võng mạc... đục thủy tinh thể bẩm sinh. Cách phòng và điều trị: Trong giai đoạn sớm, khi sự sụt giảm thị lực chưa ảnh hưởng đến công việc, cuộc sống thì người bệnh có thể đeo kính râm khi ra ngoài trời nắng, hoặc thay đổi độ kính. Nhưng các biện pháp trên chỉ là tạm thời. Khi mắt mờ nhiều, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống thì cần phải phẫu thuật thay thủy tinh thể. Mọi người cần thực hiện chế độ đinh dưỡng hợp lý như; không hút thuốc lá, ăn nhiều đậu lăng, hành, tỏi, bắp cải, giá, đậu và hạt tươi; phát hiện và điều trị suy giáp, đái tháo đường, rối loạn nước và điện giải, tăng cholesterol và triglycerid máu; không tiếp xúc trực tiếp với tia UV; nếu làm việc trong phòng có máy lạnh, phải dành thời gian cho mắt nghỉ ngơi.

Đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa, trong khi đó, hiện nay, bệnh nhân ĐTTT ngày càng nhiều, sự hiểu biết về căn bệnh này đang còn rất hạn chế, vì vậy, Ngành Y tế đang tích cực triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền về bệnh ĐTTT, nhằm nâng cao nhận thức cho người dân về căn bệnh này. Tuy nhiên, điều quan trọng là người dân cần phải chủ động chăm sóc và bảo vệ mắt của mình, nhất là với người cao tuổi. Nếu có các triệu chứng nói trên thì cần đến cơ sở y tế để khám và có phương pháp điều trị thích hợp. Tránh tình trạng để quá muộn sẽ dẫn đến mù lòa vĩnh viễn.