Gan nhiễm mỡ: Dễ mắc - khó phát hiện

Gan nhiễm mỡ (GNM) là bệnh khó phát hiện, đa số biết được nhờ tình cờ khám sức khỏe tổng quát hoặc một bệnh nào khác. Hiện không có thuốc chữa GNM, cách giúp gan khỏe là tìm nguyên nhân khiến gan có nhiều mỡ.

Truy tìm nguyên nhân

Nguyên nhân làm cho GNM phần lớn liên quan đến thói quen ăn uống, sinh hoạt.

Ăn các món giàu năng lượng: Các món chiên ngập trong dầu mỡ dễ ngon miệng nhưng nhiều năng lượng (1g tinh bột hoặc đạm cho 4Kcal, trong khi chất béo là 9Kcal). Năng lượng không tiêu thụ hết, cơ thể sẽ tích lũy dưới dạng mỡ và gây thừa cân, béo phì. Càng béo phì thì gan càng dễ có nguy cơ nhiễm mỡ.

Dzô dzô 100% cũng là nguyên nhân làm GNM, do bia là năng lượng rỗng, một lon bia 330ml cung cấp 151Kcal. Nhưng không ai vào bàn tiệc mà chỉ uống một lon, năng lượng thừa sẽ tích tụ ở bụng, cho nên các "nhậu sĩ" thường có vòng 2 đặc biệt phát triển. Chưa kể uống nhiều rượu bia buộc gan phải làm việc hết công suất để thải các chất độc hại nên ảnh hưởng đến chức năng gan.

Tăng mỡ trong máu là bản nhạc dạo đầu dẫn đến GNM. Lượng mỡ trong máu cao (bao gồm tăng triglyceride, tăng cholesterol hoặc cả hai) do thói quen ăn uống thích các món phô mai, bơ, phá lấu, cháo lòng…

Ăn chay trường cũng bị GNM. ThS-BS Đào Thị Yến Phi - Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch TPHCM giải thích: "Cholesterol trong cơ thể được cung cấp bởi hai nguồn: từ thức ăn (ngoại sinh) và do gan sản xuất (nội sinh).

Cholesterol là một chất béo chỉ có ở động vật và rất quan trọng trong việc hình thành tế bào, nhất là tế bào thần kinh, nội tiết tố sinh dục, nội tiết tố thượng thận, chuyển hóa vitamin... Người ăn chay trường hoặc ăn kiêng không dùng sữa, tức là hoàn toàn không có chút cholesterol ngoại sinh nào sẽ có hiện tượng tăng hoạt động của tế bào gan để tổng hợp cholesterol nội sinh.

Quá trình này càng tăng mạnh nếu ăn chay tuyệt đối càng sớm. Khi lớn tuổi, nhu cầu cholesterol giảm, nhưng tốc độ tổng hợp tại gan thì đã quen, khó giảm, nên người ăn chay và ăn kiêng dễ bị tăng cholesterol máu và GNM.

Suy dinh dưỡng vẫn bị GNM do ăn đủ tinh bột nhưng thiếu đạm, chất béo và sinh tố. Tế bào gan sẽ tạo chất béo từ đường và đạm, nhưng do thiếu các sinh tố có vai trò như chất xúc tác nên quá trình tạo chất béo này thường không hoàn hảo, chất béo tạo ra không đưa đến cơ quan khác sử dụng mà ứ đọng lại trong gan gây GNM.

Tiểu đường: Người cao tuổi bị tiểu đường thường có lượng mỡ trong máu cao nên gan của họ cũng dễ nhiễm mỡ hơn.

Ảnh mang tính minh họa - Nguồn: Internet

Loại trừ mỡ

Để giúp gan khỏe, cần loại trừ nguyên nhân khiến GNM. Ở đối tượng bị GNM do thừa cân, béo phì thì cách điều trị là giảm ăn các chất đường, bột, chất béo… để cắt nguồn năng lượng buộc gan làm việc. Song song là vận động để tiêu xài bớt lượng mỡ dư thừa trong cơ thể.

Với những người hay chén chú chén anh, khi đi xét nghiệm thấy GNM, chỉ cần ngưng nhậu là bệnh tình thuyên giảm. Nếu tiếp tục uống, bệnh sẽ diễn tiến ngày càng nặng, đặc biệt với những trường hợp dùng thuốc giảm đau đầu sau khi tỉnh rượu thì gan dễ dàng chuyển từ nhiễm mỡ sang xơ gan.

Để ngăn ngừa GNM cần tuân thủ một điều không dễ đối với các đệ tử Lưu Linh: không uống quá hai lon mỗi ngày đối với nam và một lon đối với nữ.

Những ai tăng mỡ máu cần hạn chế ăn các món chứa nhiều cholesterol như: lòng luộc, phá lấu, nước béo trong phở, hủ tíu, chè có nước cốt dừa, trứng, bơ, phô mai… Ăn nhiều rau xanh, đậu hạt, trái cây, ăn ít ngọt, hạn chế rượu bia.

Tuy nhiên, cũng có trường hợp "mình dây" nhưng vẫn có mỡ trong máu. GS-TS Nguyễn Hoài Nam - Đại học Y Dược TPHCM giải thích: "Nếu người thon thả mà bị rối loạn chuyển hóa lipid, tăng cholesterol là do di truyền. Trường hợp này gọi là tăng cholesterol gia đình".

Đa số những người sau khi phát hiện GNM thấy lo, tuân thủ theo tư vấn của bác sĩ, nhưng một thời gian sau thấy không có triệu chứng gì nên quay về với sở thích ăn uống, sinh hoạt cũ.

BS Cao Xuân Minh - Giám đốc Phòng khám đa khoa Ngọc Minh TPHCM cho biết: "GNM là con đường một chiều, tức khi gan đã nhiễm mỡ thì các biện pháp ăn uống, tập luyện chỉ giúp cho bệnh không tiến triển. Khởi đầu là nhiễm mỡ nhưng nếu bệnh không được ngăn chặn thì tế bào gan sẽ bị tổn hại, dẫn đến xơ gan và ung thư gan. Vì thế cần thay đổi thói quen ăn uống, lối sống".

ĐIỀU TRỊ BỆNH CỘT SỐNG - THẦN KINH THEO PHƯƠNG PHÁP DIỆN CHẨN

NHẬN TẶNG VÀ MUA QUẦN ÁO CŨ

Gọi cho chúng tôi 0902233317

9 ngộ nhận sai trong điều trị đái tháo đường tuýp 2

“Ít nhất thì nó cũng chẳng tồi tệ như ung thư”.

Có thể đó là những câu nói bạn sẽ được nghe khi bắt đầu phàn nàn về những khó khăn gặp phải trong quá trình kiểm soát bệnh tiểu đường tuýp 2. Và mọi người thường rỉ tai nhau những thông tin không biết được lấy từ đâu, rằng bệnh đái tháo đường không nguy hiểm như các bệnh mạn tính khác. Nhưng, trên thực tế, đái tháo đường tuýp 2 làm tăng nguy cơ tử vong sớm 50%, và theo Cơ quan Phòng chống Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), đó là nguyên nhân hàng đầu dẫn tới tử vong ở Hoa Kỳ. Tuy nhiên, đái tháo đường ‘hoàn toàn có thể kiểm soát được với chế độ ăn kiêng hợp lý, tập luyện thể dục, và sử dụng thuốc đều đặn’.

Dưới đây là 9 ngộ nhận trong điều trị đái tháo đường mà chúng ta thường mắc phải dẫn tới tình trạng bệnh sẽ càng thêm nghiêm trọng và mất kiểm soát:

1. Không cần phải kiểm tra đường huyết thường xuyên, do ta có thể cảm nhận được lượng đường huyết cao hay thấp

Chờ đợi để có thể cảm nhận được mức đường huyết quá cao hoặc quá thấp là rất nguy hiểm. Theo Hiệp hội Đái tháo đường Mỹ (ADA), điều này có thể dẫn tới tai biến, thương tổn, hôn mê và thậm chí tử vong.

“Nhiều nghiên cứu về khả năng cảm nhận lượng đường trong máu của con người đã được thực hiện, và đáng tiếc là, hầu hết mọi người đều cảm nhận không chính xác ”, Amber Taylor, bác sỹ y khoa, chuyên gia nội tiết kiêm giám đốc Trung tâm Đái tháo đường của Trung tâm Y tế Mercy, Baltimore nói.

Nếu lắng nghe lời khuyên của các chuyên gia, bạn có thể sống vui khỏe kể cả khi đã mắc bệnh đái tháo đường tuýp 2

Bên cạnh việc xác định mức đường huyết trong phạm vi an toàn, việc kiểm tra đường huyết thường xuyên là rất cần thiết. Vậy, cần kiểm tra bao nhiêu lần là đủ? Bác sỹ Taylor khuyên nên thực hiện hàng ngày từ 3 tới 4 lần đối với bệnh nhân tiêm insulin, và ngày một lần đối với bệnh nhân sử dụng thuốc đường uống. Tuy nhiên, cũng có những ngoại lệ, nếu có sự chỉ dẫn chuyên biệt của bác sỹ điều trị.

2. Phải tiêm insulin đồng nghĩa với thất bại trong kiểm soát bệnh

Insulin là một hormone sản sinh theo cơ chế tự nhiên từ tuyến tụy cho phép chuyển hóa đường từ thức ăn thành năng lượng cơ thể hoặc dự trữ. Khi bị mắc bệnh đái tháo đường tuýp 2, cơ thể người bệnh không thể sử dụng insulin, thậm chí mất khả năng tự sản sinh insulin. Trong những trường hợp này, giải pháp tiêm insulin khi đó là một lựa chọn – dù cho người bệnh mới được chẩn đoán mắc đái tháo đường hay đã mắc từ 15 năm trước hoặc hơn thế nữa.

Champion giải thích,”nếu bác sỹ yêu cầu bạn bắt đầu sử dụng insulin, điều đó không có nghĩa là bạn thất bại.Điều đó chỉ có nghĩa rằng, cơ thể bạn cần một phương pháp điều trị khác để tiếp tục giữ cho cơ thể khỏe mạnh”.

3. Kiểm soát bệnh đái tháo đường rất đau đớn và phức tạp

Người bị mắc đái tháo đường trước đây thường phải tuân theo một thời gian biểu rất chặt chẽ, cứng nhắc và thường đau đớn khi tiêm insulin. Nhưng giờ đây, mọi việc đã khác. “Những tiến bộ vượt bậc của công nghệ bệnh đái tháo đường trong 50 năm qua, kim tiêm nhỏ xíu, máy đo đường huyết nhanh gọn, và các dòng thuốc loại mới đã giúp cho việc kiểm soát bệnh được dễ dàng và thuận tiện hơn rất nhiều”, Taylor nói.

Tiêm insulin, luyện tập thể thao vừa sức và có một chế độ ăn lành mạnh, tránh làm tăng đường huyết là bí quyết giúp bạn sống chung với bệnh đái tháo đường

4. Đã có thuốc kiểm soát đường huyết, vậy nên, có thể ăn bất cứ thứ gì bạn muốn

“Chúng ta cần ăn tất cả những thực phẩm có lợi cho sức khỏe, dù cho chúng ta có mắc bệnh đái tháo đường hay không”, Taylor nói. “Bạn sử dụng thuốc, không có nghĩa là bạn có thể có một chế độ ăn không khỏe mạnh”. “Hãy nhớ rằng, những gì bạn ăn ảnh hưởng trực tiếp tới tác dụng của thuốc và số lượng thuốc bạn cần ”, Champion nhấn mạnh “vậy nên, rất quan trọng khi tiếp tục thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh, ngay cả khi sử dụng thuốc hàng ngày”.

5. Không thể có cuộc sống năng động khi mắc đái tháo đường

“Thực chất, năng động là một cách kiểm soát đường máu và ngăn ngừa biến chứng trong tương lai”, Champion nói. Hiệp hội Đái tháo đường Mỹ ADA khuyên dành khoảng 30 phút tập luyện các bài thể dục nhịp điệu cường độ mạnh ít nhất 5 ngày một tuần. Nếu không thực hiện được mỗi ngày 30 phút liên tục, bạn có thể phân nhỏ thành 10 phút một trong nhiều lần bao gồm đi bộ nhanh, leo cầu thang, bơi, và khiêu vũ.

Nên nhớ, tập thể dục có thể làm giảm đường huyết. Vậy nên, hãy ăn nhẹ trước khi vận động, đặc biệt nếu bạn đang sử dụng thuốc tiểu đường. Hãy thông báo cho bác sỹ trước khi bắt đầu bất kỳ một chế độ luyện tập nào cũng như hỏi các bước giúp phòng ngừa hiện tượng hạ đường huyết.

6. Sử dụng insulin gây các biến chứng như đoạn chi và tử vong

Hoàn toàn ngược lại, insulin là nhân tố cứu rỗi cuộc sống của các bệnh nhân đái tháo đường. Insulin giúp các tế bào hấp thu và sử dụng đường trong cơ thể, giảm đường máu, ngăn ngừa các tổn thương bộ phận và các biến chứng khác của đái tháo đường.

Theo Taylor, “ví dụ, một bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đường huyết quá cao và được chỉ định tiêm insulin nhưng cuối cùng vẫn bị đoạn chi. Bệnh nhân đó cho rằng, việc đoạn chi là do sử dụng insulin. Nhưng trên thực tế, nếu được chữa trị sớm hơn, insulin có thể ngăn ngừa biến chứng này”.

7. Nếu người thân sử dụng thuốc loại nào, tôi cũng sẽ cần loại tương tự như vậy

“Đái tháo đường là bệnh không được chữa trị theo một phác đồ cố định”, Taylor nói. Lời khuyên cụ thể cho việc bạn nên sử dụng loại thuốc nào dựa trên nhiều yếu tố, bao gồm khoảng thời gian bị tiểu đường và loại thuốc đang dùng, cũng như các yếu tố rủi ro và tình trạng sức khỏe. Tất cả những điều đó có thể rất khác so với người thân của bạn.

8. Phải giảm cân nhiều để cải thiện bệnh

Quá cân hoặc béo phì làm tăng nguy cơ biến chứng ở bệnh nhân tiểu đường. Theo chuyên gia dinh dưỡng tiểu đường Jenny Champion, thậm chí giảm cân một chút thôi cũng đã cải thiện đáng kể bệnh. “Thông thường, giảm từ 5 tới 10% tổng trọng lượng cơ thể là đủ. Rất nhiều bệnh nhân cảm nhận mức đường huyết đã được kiểm soát tốt hơn tức thì ngay sau khi họ thay đổi chế độ ăn kiêng”.

9. Dù có làm gì đi nữa, cuối cùng vẫn bị biến chứng tàn tật

Đây có lẽ là ngộ nhận sai lầm lớn nhất trong tất cả. – rằng, nếu bạn bị bệnh đái tháo đường, chắc chắn bạn sẽ vướng vào các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, như mất thị lực, tổn thương thần kinh, hay biến chứng thận. Thật ra không phải như vậy. “Chúng ta cố gắng hết sức để tránh những giai đoạn đó”, Taylor nói. “Mọi người có thể sử dụng insulin trong nhiều năm và không bao giờ phát triển những biến chứng”.

Từng bước giữ đường huyết trong tầm kiểm soát, tiếp tục nắm bắt các thông tin nhiều nhất có thể về căn bệnh đái tháo đường, và thường xuyên liên lạc với bác sỹ- đó là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe của bản thân và cộng đồng.

ĐIỀU TRỊ BỆNH CỘT SỐNG - THẦN KINH THEO PHƯƠNG PHÁP DIỆN CHẨN

NHẬN TẶNG VÀ MUA QUẦN ÁO CŨ

Gọi cho chúng tôi 0902233317

Nguyên nhân tắc mạch phổi do mỡ

Thuyên tắc động mạch phổi là một loại bệnh lý hay gặp với diễn biến nhanh và nặng ngay sau khi khởi phát. Bên cạnh các nguyên nhân như huyết khối tĩnh mạch chi dưới, tắc mạch ối, một nguyên nhân nữa thường ít được chú ý đến: đó là tắc động mạch phổi do mỡ. Đây là hiện tượng mạch máu ở phổi bị thuyên tắc do những hạt mỡ gây ra. Những hạt mỡ này, xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau, thoát vào mạch máu, lên phổi gây tắc mạch.

Đi tìm “thủ phạm”

Tắc mạch phổi (TMP) do mỡ thường có liên quan với chấn thương gãy vỡ các xương dài (xương đùi, xương cánh tay, xương sườn), xương chậu và người ta thấy rằng nguyên nhân gãy kín thì gây TMP nhiều hơn là gãy hở (phần xương gãy có thông ra bên ngoài da). Khoảng 1-3% số bệnh nhân bị gãy các xương dài có nguy cơ bị TMP do mỡ và tỷ lệ này tăng lên theo số lượng xương bị tổn thương. Một số thống kê cho thấy TMP do mỡ có thể lên đến 33% ở những bệnh nhân bị gãy vỡ xương đùi cả hai bên. Phần lớn những ca TMP do mỡ xảy ra ở người trẻ, nam giới do có liên quan đến tai nạn các loại (nhất là tai nạn giao thông). Ở trẻ em, TMP do mỡ rất ít gặp với lý do chính là tủy xương trẻ em thì thành phần tạo máu chiếm phần lớn và lượng mỡ không nhiều. Bên cạnh đó, TMP do mỡ cũng có thể do thủ thuật ép tim khi cấp cứu ngừng tim làm gãy xương sườn, do bỏng nặng, ghép tủy xương, thủ thuật hút mỡ (mỡ bụng, mỡ đùi...) trong phẫu thuật thẩm mỹ. Một số các nguyên nhân ít gặp khác bao gồm: viêm tụy cấp, viêm tủy xương, ly giải các khối u xương, truyền mỡ, bệnh gan nhiễm mỡ do rượu...

Tại sao mỡ gây tắc mạch?

Có ba cơ chế có thể gây TMP do mỡ, thứ nhất là cơ chế cơ học do Gauss đưa ra năm 1924. Theo đó, khi các xương dài, xương lớn bị gãy hoặc do các nguyên nhân khác làm xuất hiện những hạt mỡ nhỏ trong máu, các hạt mỡ này sẽ theo đường tĩnh mạch, lên tim phải và theo động mạch phổi lên phổi gây tắc. Vị trí, động mạch bị tắc cũng như mức độ nặng sẽ phụ thuộc vào kích thước của những hạt mỡ. Cơ chế thứ hai là do hiện tượng lý giải các hạt mỡ trung tính từ tủy xương sau khi vào máu thành những sản phẩm có độc tính cao, gây tổn thương mạch máu cùng nhu mô phổi và cơ chế thứ ba có liên quan đến việc hoạt hóa thác đông máu ngoại sinh do các sản phẩm từ tủy xương phóng thích ra sau khi xương gãy dẫn đến việc hình thành các vi cục máu đông. Các cục máu đông này cùng với các yếu tố gây viêm (bạch cầu, các cytokines), tiểu cầu và các hạt mỡ kết hợp với nhau gây thuyên tắc và tổn thương mạch phổi.

ĐIỀU TRỊ BỆNH CỘT SỐNG - THẦN KINH THEO PHƯƠNG PHÁP DIỆN CHẨN

NHẬN TẶNG VÀ MUA QUẦN ÁO CŨ

Gọi cho chúng tôi 0902233317

Một số thuốc gây nhiễm mỡ gan

Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng nhiễm mỡ ở gan. Thông thường hơn 90% các trường hợp gan nhiễm mỡ diễn ra âm thầm, mạn tính và trong thời gian dài.

Tuy nhiên, các trường hợp gan nhiễm mỡ cấp tính thì lại tiến triển nhanh và nguy cơ gây tử vong cao. Một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng gan nhiễm mỡ cả cấp tính và mạn tính là do sử dụng thuốc. Vậy thuốc nào có nguy cơ gây ra bệnh lý này?

Tetracycline: Tetracycline dùng qua dạng uống có thể gây ra thâm nhiễm mỡ dạng bọng nhỏ, thường không để lại hậu quả về lâm sàng. Sự xuất hiện và mức độ của thoái hóa mỡ có mối liên hệ chặt chẽ với liều dùng; cần chú ý trong khi dùng tetracycline đường tĩnh mạch ở phụ nữ có thai có nguy cơ cao gây suy gan và tử vong.

Bệnh nhân cần tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ, tránh tự ý dùng thuốc.

Valproic acid: Thuốc chống co giật acid valproic có thể gây bất thường ở gan sau dùng thuốc 2 - 4 tháng.

Amiodarone: Việc sử dụng chất này thường liên quan đến sự tăng nồng độ aminotransferase trong huyết thanh. Trị liệu lâu dài có thể gây ra thâm nhiễm mỡ dạng bọng lớn ở gan và những biến đổi bệnh học tương tự trong viêm gan do rượu.

Glucocorticoids: Glucocorticoid dùng liều cao có thể gây ra gan nhiễm mỡ. Tác động này phần lớn xuất hiện ở trẻ em. Nguyên nhân chính gây ra gan nhiễm mỡ là do tăng giải phóng acid béo từ các mô mỡ. Gan nhiễm mỡ có thể hồi phục khi ngưng glucocorticoid.

Ngoài ra còn rất nhiều thuốc khác có thể gây nhiễm mỡ ở gan như methotrexat (thuốc ức chế miễn dịch dùng trong điều trị ung thư), estrogen (thường dùng trong ngừa thai), perhexilin (thuốc trị cơn đau thắt ngực).

Do đó, khi bệnh nhân buộc phải dùng một trong các loại thuốc nêu ở trên, cần phải tuân thủ theo điều trị của bác sĩ và phải được theo dõi chức năng gan định kỳ.

ĐIỀU TRỊ BỆNH CỘT SỐNG - THẦN KINH THEO PHƯƠNG PHÁP DIỆN CHẨN

NHẬN TẶNG VÀ MUA QUẦN ÁO CŨ

Gọi cho chúng tôi 0902233317